Klankschalen en dementie

Een artikel over klankschalen en dementie: Klankschalen werken ontspannend, openend en bevorderen de non verbale communicatie bij mensen met dementie.

door Karin Brandt
Al jaren beoefen ik de Peter Hess klankmassage. Het is fantastisch met de klanken van de klankschalen te werken.
Nieuwe toepassingsgebieden voor klankschalen: Dementie
Mijn interesse ging ernaar uit om nieuwe toepassingsgebieden voor klankschalen te ontdekken. Dus besloot ik bij een dagopvang voor ouderen en demente mensen te informeren. De leiding kende klank als middel om te ontspannen helemaal niet, maar wilde toch kennis maken met de werking van klank, nadat ik voorbeelden had gegeven uit mijn praktijk. Zo kwamen we een ”inleiding in de wereld van de klankschalen” overeen, die ik zorgvuldig afstemde op de deelnemers. Allen waren na dit klankuurtje onder de indruk en voelden zich ontspannen en goed.
En zo begon mijn klankwerk in het verzorgingshuis in Hannover, dat nu al enkele jaren voortduurt; in de loop der tijd waren er mooie ontmoetingen en nieuwe ontdekkingen.
Klanken werken ontspannend:
Een keer was er toen ik binnenkwam een uitgesproken opgewonden en agressieve sfeer in het tehuis. De bewoners waren onrustig, ze liepen heen en weer en ze praatten allemaal door elkaar. De leidster ontving me met de woorden: “Wat een geluk, dat u er nu bent!” Nou, dacht ik, dat kan wat worden…. en ik ging de ruimte binnen en richtte de tafel in. Ik zette de klankschalen met toebehoren neer en concentreerde me helemaal op wat ik deed. Ik stemde me innerlijk af. Enkele bezoekers van de dagopvang keken naar mij en smiespelden.
Toen ik alles had klaargezet , pakte ik een klankschaal en sloeg die aan terwijl ik door de ruimte liep. Plotseling werd het heel rustig. De bewoners kwamen nu naar me toe en in korte tijd werden de plaatsen rond de tafel ingenomen. Gezamenlijk beluisterden en proefden we de klanken en trillingen van de klankschalen. Er voltrok binnen een paar minuten een omslag van voelbare hectiek naar rust en ontspanning die duidelijk was af te lezen van de gezichten en lichaamshouding van de bewoners. Mijn werk werd beloond: mijn klank had duidelijk een uitwerking- en wat voor een! Ik denk er graag aan terug.
Klanken strelen de ziel:
Op een dag had ik een bijzondere ontmoeting. In de klankgroep was een dame die voor de eerste keer kwam. Ze zat zonder mee te doen in haar rolstoel en zei helemaal niets. Toen ik bij het hoofd van de verzorging informeerde, hoorde ik dat de dame niet praatte. Ze reageerde nergens op, maar zit er alleen maar bij. Ik voelde heel sterk dat ze mijn aandacht naar zich toe trok en ik richtte elke nieuwe klank doelgericht op haar. Ik legde haar ook de verschillende schalen uit en betrok haar overal in. Zo kwam zij steeds meer tot een zichtbaar ervaren van de klanktrillingen. Elke keer reageerde ze iets meer met haar lichaamstaal. Af en toe gaf haar glimlach aan dat ze zich prettig voelde. Bij onze volgende ontmoeting vroeg ik haar of ze ook vandaag naar de klanken wilde luisteren. Ze hief haar eerst omlaag hangende hoofd op en keek me aan terwijl haar gezicht straalde en zei luidop “ Ja”!
We waren daardoor beide geroerd. Een eerste woord na heel lange tijd! We luisterden weer naar de klanken en toen ik weer vroeg of ze het fijn vond, zei ze weer “ Ja”! Ze liet zelfs een eerste aanraking toe en bij het afsluiten omhelsden we elkaar. Deze gebeurtenis zal ik nooit vergeten. Een medewerkster die dit had gezien, informeerde de leiding van het verzorgingshuis. Die kwam meteen in de groep om zichzelf te overtuigen. We verheugden ons allemaal over deze gelukte activering en integratie door klank. Steeds meer nam de dame aan alles deel en praatte daarbij ook steeds meer.
Deze gebeurtenissen tonen aan wat de trillingen van de klanken kunnen bewerkstelligen. Ontspanning geven, je lichaam voelen, trillingen waarnemen, je aandacht richten op wat je ervaart; er zijn vele mogelijkheden.
Ik wil nog wel een bijzonderheid vermelden. Toen ik na een grote pauzeperiode mijn klankwerk in het verzorgingshuis weer opnam, werd ik door de deelnemers blij aangesproken met mijn naam. Dat ontroerde mij ook. Daaruit concludeer ik dat dit iets is dat in de herinnering blijft als iets dat prettig is. Ook bevestigde mij het verzorgingshoofd, dat alle bewoners na de klanken ontspannen de verdere dag genieten. In het rijk van de klank is alles mogelijk.

Kijk ook bij Snoezelen met klankschalen voor activiteiten in uw instelling.